زهر عنكبوتها به عنوان منبعي براي كشف حشره‌كشهاي جديد

 

     جستجو براي يافتن تركيبات حشره‌كش جديد محدود به گياهان و ميكروارگانيسمها نمي‌باشد و در اين راستا، گروههاي مختلف جانوري نيز مورد توجه مي‌باشند. زهر عنكبوتها يكي از اين منابع است كه تركيباتي با خاصيت حشره‌كشي بسيار عالي در آن يافت شده‌اند.

     سموم عنكبوتهاي دنياي جديد از جنسهاي Argiope  و  Araneus مثل Argiope trifasciata  و Araneus gemma حاوي تركيبات فعالي هستند كه بر روي گيرنده‌هاي گلوتامات فعاليت تخصصي بسيار قابل توجه و بالايي دارند و مي‌توانند به عنوان آنتاگونيستهاي گلوتامات مورد استفاده قرار بگيرند. به علاوه، اين تركيبات داراي وزن ملكولي بسيار پاييني (كمتر از 1000 دالتون) هستند و در نتيجه، براي استفاده به عنوان حشره‌كش بسيار مناسب مي‌باشند.

     آرژيوتوكسينها (Argiotoxins) گروهي از سموم پلي‌آميني هستند كه از عنكبوت تارتن كروي شكلي با نام علمي Argiope lobata جداسازي شده‌اند.

     از زهر عنكبوت برزيلي Phoneutria nigriventer يك تركيب حشره‌كش بسيار قوي به دست آمده است كه Tx4(5-5) نام دارد و شامل يك زنجير پلي‌پپتيدي حاوي 47 اسيد آمينه (از جمله 10 اسيد آمينه‌ي سيستئين) است و وزن ملكولي آن در حدود 5175 دالتون مي‌باشد. توالي اسيد آمينه‌اي Tx4(5-5) به توالي اسيد آمينه‌اي تركيب حشره‌كش ديگري به نام Tx4(6-1) كه از زهر همين عنكبوت به دست آمده، 64  درصد شباهت دارد. اين تركيب براي مگس خانگي (Musca domestica)، سوسري آمريكايي (Periplaneta americana) و سيرسيرك خانگي (Acheta domestica) بسيار سمي است و در غلظتهاي بسيار اندك 5 نانوگرم بر گرم (مگس خانگي)، 250 نانوگرم بر گرم (سوسري آمريكايي) و 150 نانوگرم بر گرم (سيرسيرك خانگي) با ايجاد مسموميتهاي عصبي باعث Knock-down شدن و لرزش همراه با حركات غيرارادي در آنها مي‌گردد.

 

 

Argiotoxin

 

 

Argiotoxins

 

 

Argiope lobata-1